Σουλία, η. Αγία Γαλήνη Αγ. Βασιλείου.

Πόλη της Κρήτης της Ρωμαϊκής περιόδου, στη θέση του σημερινού οικισμού Αγία Γαλήνη ή Άγιος Γαλήνης, επαρχίας Αγ. Βασιλείου, νομού Ρεθύμνης. Αναφέρονται και οι δύο τύποι του ονόματος στους Σταδιασμούς της Μεγάλης θαλάσσης (324): από Ματάλης (Μάταλα) εις Σουλίαν στάδιοι ξε΄(65) ακρωτήριόν εστιν ανέχον προς μεσημβρίαν. Λιμήν εστι. καλόν ύδωρ έχει. Και (325): από Σουλήνας εις Ψυχέα (το σημερινό ακρωτήρια Μέλισσα δυτικότερα) στάδιοι ιβ΄(12).

Ήταν επίνειο της Συβρίτου (θρόνος Αμαρίου), απ' όπου πηγάζει ο ποταμός Πλατύς ο αρχαίος Ηλέκτρας, που χύνεται στον όρμο της Αγ. Γαλήνης. Στις εκβολές του ήταν ναός της Αρτέμιδος, όπου άνθισε η λατρεία της. Κατά μήκος της παραλίας, στη δεξιά όχθη του χειμάρρου, κολόνες και άλλα λείψανα ιερού βρέθηκαν εκεί. Εκείνο το ιερό ήταν, χωρίς αμφιβολία, ιερό της Αρτέμιδος.

Από το βιβλίο: ΟΙ 147 ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

Η Αγία Γαλήνη είναι ένα όμορφο μικρό ψαροχώρι στην νότια μεριά της Κρήτης. Εδώ ζουν 800 κάτοικοι περίπου και υπάρχει η δυνατότητα να φιλοξενηθούν 2.500 επισκέπτες. Μπορείτε να βρείτε πολλά εστιατόρια με νόστιμη κρητική κουζίνα, παραδοσιακά καφενεία για τσικουδιά και μεζέδες, καφετέριες και bars για την νυχτερινή σας διασκέδαση, όπως και μαγαζιά με αναμνηστικά δώρα, χρυσοχοεία κ.α.

Στην παραλία μπορείτε να κολυμπήσετε στην καθαρή και ήσυχη θάλασσά μας. Από το λιμάνι ξεκινούν καραβάκια που σας πάνε σε διπλανές παραλίες (Πρέβελης - Άγιος Παύλος - Άγιος Γεώργιος). Μπορείτε να επισκεφτείτε τους αρχαιολογικούς χώρους της Φαιστού και της Γόρτυνας, καθώς και άλλα ενδιαφέροντα μέρη που βρίσκονται, μερικά χιλιόμετρα από την Αγία Γαλήνη.

Ο σημερινός οικισμός της Αγίας Γαλήνης, βρίσκεται χτισμένος πάνω στην αρχαία μινωική πόλη (ΣΟΥΛΙΑ). Εδώ υπήρχε ναός αφιερωμένος στην θεά ΑΡΤΕΜΗΣ. Απομεινάρια αυτής της πόλης και του ναού, όπως κτίρια, τάφοι, μάρμαρα και δυο γρανιτένιες κολώνες που κοσμούν έως σήμερα την εκκλησία του χωριού, έχουν βρεθεί, στα θεμέλια των νέων σπιτιών της Αγίας Γαλήνης.
Σύμφωνα με την παράδοση από αυτό το σημείο πέταξαν ο Δαίδαλος και ο Ίκαρος, στην προσπάθεια τους να ξεφύγουν από τον Μίνωα. Ο δήμος μας έχει προγραμματίσει να κατασκευάσει ένα μνημείο, πάνω στο βράχο του λιμανιού, για τους πρωτοπόρους αυτούς αεροπόρους.

Το σημερινό της όνομα η Αγία Γαλήνη το οφείλει, σε μια πριγκίπισσα του Βυζαντίου, η οποία στο ταξίδι της προς τους Αγίους Τόπους, αντιμετώπισε με το πλοίο της, μεγάλη καταιγίδα στο πέλαγος, και ζητώντας την βοήθεια Της Παναγιάς, έκανε τάμα να χτίσει ένα ναό στο μέρος που θα έβγαιναν.
Πραγματικά το πλοίο άραξε σώο, στην απάνεμη παραλία του χωριού, που ποτέ δεν σηκώνονται κύματα, και η πριγκίπισσα άρχισε να οικοδομεί τον ναό, που ονόμασε ΠΑΝΑΓΙΑ ΓΑΛΗΝΗ και με τα χρόνια έγινε ΑΓΙΑ ΓΑΛΗΝΗ. Ο ναός αυτός είναι το σημερινό νεκροταφείο του χωριού. Στην σημερινή μορφή το χωριό άρχισε να οικοδομείται το 1884, από οικογένειες που ήρθαν από τις Μέλαμπες και άλλα χωριά της περιοχής, αναπτύσσοντας μεγάλη οικονομική και εμπορική δραστηριότητα μέσω του λιμανιού και τουριστική ανάπτυξη τα τελευταία 30 χρόνια.

Στην Αγία Γαλήνη ζουν 800 κάτοικοι που ασχολούνται με τον τουρισμό, την αλιεία, την γεωργία και το εμπόριο.
Με βάση την Αγία Γαλήνη, στο κέντρο της νότιας Κρήτης, μπορείτε να επισκεφτείτε όλα τα νότια παράλια της Κρήτης, που διατηρούν αναλλοίωτη όλη την φυσική τους ομορφιά. Ακόμα οι αρχαιολογικοί χώροι της ΦΑΙΣΤΟΥΣ, της ΓΟΡΤΥΝΑΣ, της ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΑΣ, είναι σε απόσταση 20 χιλιομέτρων. Ο νότιος ορεινός όγκος του βουνού ΙΔΗ ή ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ, με τα όμορφα χωριά και τα ωραία κάλους τοπία, προσφέρονται για μονοήμερες εκδρομές ή ακόμα και για πεζοπορία.
Με τα λεωφορεία του ΚΤΕΛ μπορείτε να επισκεφτείτε το Ρέθυμνο, τα Χανιά, το Ηράκλειο και άλλες περιοχές του νησιού.

Μπορείτε να κάνετε θαλάσσια σπορ, εκδρομές με καραβάκια σε κοντινές παραλίες, εκδρομές με λεωφορεία σε όλη την Κρήτη, όπως ΚΝΩΣΟΣ, ΦΑΡΑΓΓΙ ΣΑΜΑΡΙΑΣ κ.α. Μπορείτε επίσης να ενοικιάσετε αυτοκίνητο, να κλείσετε εκδρομές, ΤΑΧΙ για την μεταφορά σας, από και προς το αεροδρόμιο και κάθε πληροφορία και βοήθεια που θα κάνουν τις διακοπές σας αξέχαστες, στην όμορφη Κρήτη και στην πανέμορφη Αγία Γαλήνη.